قول و غزل در ساز و سخن

یادکردی از پروفسور«هرمز فرهت» بر بال اندیشه‌های موسیقی‌شناسیِ یک مهاجر نگارش: محمدرضا ممتازواحد «دستگاه در موسیقی ایرانی»، نام کتابی است از آهنگساز و موسیقی‌شناس سرشناس پروفسور«هرمز فرهت» (متولد 18 امرداد 1307 ه.ش) که با ترجمه‌ی ارزنده و روانِ «مهدی پورمحمد» و توسط انتشارات پارت روانه بازار کتاب گردید. چاپ سوم این کتاب، تابستان 86 منتشر شد که در دست نگارنده است. قبل از ورود به‌مبحث اصلی بایستی یادی کرد از شادروان«حسن مفیدی» ناشر محترم این کتاب که سالیان سال با مجاهدت فرهنگی‌اش چراغ انتشارات پارت...

یادکردی از پروفسور«هرمز فرهت» بر بال اندیشههای موسیقیشناسیِ یک مهاجر نگارش: محمدرضا ممتازواحد «دستگاه در موسیقی ایرانی»، نام کتابی است از آهنگساز و موسیقیشناس سرشناس پروفسور«هرمز فرهت» (متولد 18 امرداد 1307 ه.ش) که با ترجمهی ارزنده و روانِ «مهدی پورمحمد» و توسط انتشارات پارت روانه بازار کتاب گردید. چاپ سوم این کتاب، تابستان 86 منتشر شد که در دست نگارنده است. قبل از ورود بهمبحث اصلی بایستی یادی کرد از شادروان«حسن مفیدی» ناشر محترم این کتاب که سالیان...

یادکردی از شادروان «روحالله خالقی»سرگذشت موسیقی ایران، واقعیت یا حقیقت؟!نگارش: محمدرضا ممتازواحداصولاً «تاریخنگاری» در بین ایرانیان، سنتی نامألوف و نامتداول بوده است و از آنجا که شیوهی نقلِ تاریخ...

یادکردی از استاد «علیاصغر شاهزیدی»تصحیح و اصلاح یک نوشتار قدیمینگارش: محمدرضا ممتازواحد21 مهر 1394، نوشتاری از راقم این سطور در ضمیمهی ادبی- هنری روزنامه اطلاعات بهچاپ رسید.1 نگارنده در آن نوشتار...

از تأثیرگذارانِ موسیقی پس از انقلاب نگارش: محمدرضا ممتازواحد وبلاگ «محمدجلیل کلمه وبلاگ عندلیبی» کلمه (متولد 03/02/1333) از جمله هنرمندان و موسیقیدانان تأثیرگذار – و بهنوعی – جریانساز موسیقی ایرانِ پس از انقلاب 1357 ...

وبلاگ یادکردی کلمه از وبلاگ استاد کلمه «علیاصغر وبلاگ شاهزیدی» کلمه وبلاگ تصحیح کلمه و وبلاگ اصلاح کلمه یک وبلاگ نوشتار کلمه وبلاگ قدیمی کلمه نگارش: محمدرضا ممتازواحد 21 مهر 1394، وبلاگ نوشتار کلمه ی از راقم این سطور در ضمیمهی ادبی- هنری روزنامه اطلاعات بهچاپ رسید.1 نگارنده در آن ن...

وبلاگ یادکردی کلمه از وبلاگ شادروان کلمه وبلاگ «محمد کلمه وبلاگ حیدری» کلمه گُلهای وبلاگ غُربت، کلمه شمارهی.... نگارش: محمدرضا ممتازواحد * این نوشتار به تمامی هنرمندانِ ایرانیِ در وبلاگ غُربت، کلمه تقدیم میشود! سوم شهریور ماه، سالروز درگذشت وبلاگ «محمد کلمه وبلاگ حیدری» کلمه (متولد ...

وبلاگ یادکردی کلمه از وبلاگ مرحوم کلمه 《سعیدمنش》 وبلاگ مران کلمه یک دم وبلاگ ساربان کلمه وبلاگ اُشتر کلمه ....* نگارش: محمدرضا ممتازواحد بسم الربّ الحسین (ع) و الشهدا و الصدیقین (علیهم السلام)الهی عاملنا بفضلک و لا تعاملنا بعدلک نوشتار حاضر درخصوص یکی از خ...

 در حوالی زادروز «محمد منتشری» صراحت آوازنگارش: محمدرضا ممتازواحد درخصوص روایتهای ردیف آوازی، این نکته شایان توجه است که اکثریت روایات آوازی همچون روایات «محمود کریمی»، «رضوی سروستانی»، «محمدرضا شجریان»، «حسن گلپایگانی» و....،  بهنوعی ریشه در روایت ردیفدان فقید «عبدالله دوامی» داشته است. این تأثیرپذیری از روایت دوامی یا نزدیک و مستقیم بوده و یا دور و غیرمستقیم بوده است ولی بههر صورت، اثرگذاری روایت عبدالله دوامی درخصوص برخی از روایتهای پس از خود، بهنوعی انکارناشدنی است. اما در این میان، انگشتشمار روایات دیگری از جمله روایت آوازی «اسماعیل مهرتاش» از این قاعده مستثنیاند. زیراکه روایت مذکور نه تنها از روایت دوامی که از هیچیک از روایات و حتی آوازخوانان قَدَر همعصر مهرتاش، تأث...

درگذر از 28 امرداد؛ سالروز درگذشت «سیمین بهبهانی» ترانههای تغزلگونه و غزلهای تصنیفوار نگارش: محمدرضا ممتازواحد شادروان «سیمین بهبهانی (خلیلی)» (28 تیر 1306- 28 امرداد 1393)؛ نویسنده و غزلسرای نامی در خانواده و خاندانی زاده شد که قلم و نگارش در آن جریان داشت. پدر سیمین، «عباس خلیلی» شاعر، نویسنده و مدیر روزنامه «اقدام» بود و یدی طولا در شعر و شاعری و کتابت داشت و همچنین مادرش نیز بانویی فاضل بود. سیمین بهبهانی سال 1348 در کنار «هوشنگ ابتهاج»، «نادر نادرپور»، «یدالله رویایی»، «بیژن جلالی» و «فریدون مشیری» بهعضویت «شورای شعر و موسیقی» درآمد و مدتی هم عضو «شورای موسیقی رادیو و تلویزیون ملی ایران» بود. بانو سیمین از مؤسسان «کانون نویسندگان ایران» محسوب میگردد. وی شغل شریف معلمی را پیشه خود ساخت ...

آواها و نواهایِ «معنـــــــاگرا» نگارش : محمدرضا ممتازواحد ابتدا ذکر توضیحی کوتاه در خصوص صداهای «معناگرا» لازم و ضروری است. شاید نقدی به این عنوان صورت پذیرد که مگر صدایی عاری از «معنا» هم یافت میشود؟ بایستی در پاسخ به این سئوالِ منتقدانه اظهار داشت که در حوزهی سینما، ژانری به نام «سینمای معناگرا» وجود دارد که چندی پیش در یکی از شبکههای سیما، برنامهای سینمامحور هم با این موضوع تولید و پخش میشد. به هر صورت کلیهی فیلمهای سینمایی از سطحیترین آثار تا عمیقترینِ آنها، حایز معانی پیدا و پنهانِ خاص خود میباشند ولی، این کجا و آن کجا؟! باید دید «معنا» و حدود و ثغور آن در سینمای تجاری و مردمپسند تا به چه حد و مرز است و در سینمای هنری تا چه حدودی را در بر میگیرد. این تعبیر و بسط آن در حوزهی «موسیقی» ...

نگاهی به خدمات «میلاد کیایی» تغییر در ساز، مستلزم تکاملی همه جانبه است نگارش: محمدرضا ممتازواحد نوع نگاه و دیدگاه «میلاد کیایی» (متولد اول مهر 1323) نوازنده و آهنگساز پیشکسوت به ساختار، ساختمان و سازِمان ساز سنتور و ساز و کار و مکانیسم این ساز به مثابهی یک رسانه؛ -بهزعم راقم این سطور- ، بسیار مهمتر و پراهمیتتر از پروپوزال ایشان در خصوص هشت خَرَک شدن ساز سنتور است. بحث «استانداردسازی» در موسیقی کلاسیک ایرانی (چه در خصوص رپرتوار و چه در حوزه سازهای ایرانی) اگرچه موضوع کماهمیتی نیست ولی گویا همین عدم استاندارد بودن، ویژگی مهم آن تلقی گشته است. کمااینکه در گروه موسیقی دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران، تحصیل ردیف میرزاعبدالله برای هنرجویان در تمامی سازها الزامی است؛ حال باید دید این رپرتوار...

مختصری از شرح احوال و خدمات شادروان «حسین صبحدل» با محرمان خلوت انس تا به سرچشمه نور نگارش: محمدرضا ممتازواحد بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و با حمایت شهید آیتالله مرتضی مطهری، شادروان «حسین صبحدل» (1310- 1388) به رادیو راه یافت و تهیهکنندگی برنامههای معارف آن رسانه را عهدهدار شد. سبقهی مذهبی صب...

درگذر از زادروز «کوروس سرهنگزاده» غفلت و هزار راه نپیموده نگارش: محمدرضا ممتازواحد صدا یا صوت، فارغ از رویکردهای موسیقایی و یا رویکردهای فراموسیقایی معمول در عرصههای نگارشی و پژوهشیِ موسیقی، آنطور که باید و شاید مورد توجه و بررسی قرار نگرفته است. صدا، به عنوان انرژی یا موجِ حاصل از ارتعاش، د...

درگذر از پنجم فروردین، زادروز «بهرام گودرزی» جای خالی هنرمندان قدیمی در صدا و سیما نگارش: محمدرضا ممتازواحد در بدو تأسیس تلویزیون ملی ایران و از آنجا که این رسانهی نوپا تصمیم داشت تا از هنرمندان مختص به خود استفاده نماید، کنکوری هنری ترتیب داده شد و در حدود سه هزار نفر متقاضی در آن شرکت کردند....

در آستانه 12 اردیبهشت؛ سالروز درگذشت «محمدرضا لطفی» تابوشکنی یک موسیقیدان پیشتاز و پیشرو نگارش: محمدرضا ممتازواحد در خصوص هنر رسانهای و مؤلفهها و پارامترهای تعییینکننده و تأثیرگذار بر آن، این نکته حایز اهمیت است که ساختار رسانه - در این نوشتار به طور اخصّ رسانه «رادیو»- و مختصات حاکم بر آن،...

درگذر از چهلمین روز درگذشت «میراسماعیل صدقیآسا» «شیدای بربط» و حکایت فصل و هجران نگارش: محمدرضا ممتازواحد تأسیس «دانشکده موسیقی» دانشگاه تهران و تشکیل «مرکز حفظ و اشاعه موسیقی» - به ترتیب در اوایل و اواخر دهه چهل خورشیدی- ، موجب و موجد جریانی شد که بازتاب و فیدبک آن در دهه پنجاه، با شکلگیری ...