قول و غزل در ساز و سخن

گذروگذاری بر دلایلِ مانایی یک صدا شجریان! بی تو آواز بهم می‌ریزد...  نگارش: محمدرضا ممتازواحد نگاه به «مرگ» از منظری، عُروج به جاودانگی است و انسان پس از مرگش، از این دنیای فانی به جهانِ همیشه باقی قدم می‌گذارد و شگفتا که به‌تعبیر برخی از عالمان و عارفانِ خدایی، لحظه‌ی مرگ، یکی از شورانگیزترین دقایقِ حیاتِ آدمی است که در آن لحظه، بشر، عدم و نیستی و فنا را درک می‌کند و آن لحظه‌ای است که برخی از حُکما آن را، آرامشِ مطلق خوانده‌اند.   حال در مورد هنرمند تازه درگذشته «محمدرضا شجریان»، شگفتی از آن اس...

جای خالی «آوازهای بهاری» در رسانه‌ها✍ محمدرضا ممتازواحد | در حوزه‌ی تولیدات موسیقی، تهیه و تولیدِ آثار موسیقیِ بهاری و نوروزی حایز اهمیت بوده و هست. با بررسی فرهنگ صوتی صد و چند ساله‌ی کشورمان، با تعداد زیاد و متنوعی از بهاریه‌ها و نوروزخوانی‌ها مواجهیم ولی منظورِنظرِ این نوشتار، «آوازهای بهاری» است.پس از تأسیسِ رادیو و تهیه و تولید برنامه‌های پرمخاطب و باسابقه‌ای چون «موسیقی ایرانی» و «گل‌ها»، یک پای ثابت قسمت‌های این قبیلِ برنامه‌های موسیقایی، آواز بهاری بود. البته در سایر برنامه‌های سرگرم‌کنن...

درگذر از سالگرد درگذشت بانو«دلکش» معرفتِ آوازی یا آوازِ معرفتی؟ !نگارش: محمدرضا ممتازواحددر یکی از آثار خصوصی بانو دلکش (عصمت باقرپور پنبهفروش بابلی (زادهٔ ۳ اسفند ۱۳۰۳ در بابل – درگذش...

گذروگذاری بر دلایلِ مانایی یک صدا شجریان ! بی تو آواز بهم میریزد... نگارش: محمدرضا ممتازواحد نگاه به «مرگ» از منظری، عُروج به جاودانگی است و انسان پس از مرگش، از این دنیای فانی به جهانِ همیشه باقی قدم میگذارد و شگفتا که بهتعبیر برخی از عالمان و عارفانِ خدایی، لحظهی مرگ، یکی از شورانگیزترین دقایقِ حیاتِ آدمی است که در آن لحظه، بشر، عدم و نیستی و فنا را درک میکند و آن لحظهای است که برخی از حُکما آن را، آرامشِ مطلق خواندهاند....

نگاهی گذرا بهخدمات و زحمات «ارشد تهماسبی» ثوابت و سیارات؛ فرهنگ گوشههای ایران نگارش: محمدرضا ممتازواحد در این نوشتار بهوجوه مختلف شخصیت علمی- هنری «ارشد تهماسبی» (متولد 28 دی 1336) از مناظر تحقیق...

از شب آواز ایرانی تا آیین آواز تعالی و تکامل یا تنزل و تخفیف؟! نگارش: محمدرضا ممتازواحد «علی شیرازی» (روزنامهنگار، نویسندهی موسیقی و آوازپژوه) در بهار 1394، نشست ماهانهی «شب آواز ایرانی» را در حوز...

کوتاه در خصوص «حسن گلپایگانی» راز مانای یک خاندان آوازی نگارش: محمدرضا ممتازواحدخاندان گرانقدر «گلپایگانی»، بهواسطه یک قرن خدمات و زحماتشان در عرصههای مختلف و متنوع موسیقی، از جمله خانواده- خاندان...

درگذر از زادروزِ «محمدرضا شجریان» و یادی از اوبررسی نقش «لهجه» در آواز ایرانینگارش: محمدرضا ممتازواحدفُرمِ «ساز و آواز» از جمله مهمترین فُرمهای موسیقی کلاسیک ایرانی است. آواز (بهانضمام فُرمِ «تصنی...

از تأثیرگذارانِ موسیقی پس از انقلاب نگارش: محمدرضا ممتازواحد وبلاگ «محمدجلیل کلمه وبلاگ عندلیبی» کلمه (متولد 03/02/1333) از جمله هنرمندان و موسیقیدانان تأثیرگذار – و بهنوعی – جریانساز موسیقی ایرانِ پس از انقلاب 1357 ...

با یاد «رضویسروستانی»، وبلاگ وبلاگ آواز کلمه خوان کلمه و وبلاگ مدرس کلمه وبلاگ فقید کلمه وبلاگ آواز کلمه یک وبلاگ ردیف کلمه از چند وبلاگ نگاه کلمه نگارش: محمدرضا ممتازواحد « وبلاگ ردیف کلمه وبلاگ آواز کلمه ی موسیقی ملی ایران» بهروایت وبلاگ ردیف کلمه دان و وبلاگ ردیف کلمه خوان وبلاگ فقید کلمه ، «سیدنورالدین رضویسروستانی» همراه...

یادکردی از « وبلاگ حبیب کلمه وبلاگ سماعی کلمه » در آستانهی سالروز درگذشتش وبلاگ سرگذشت کلمه وبلاگ حبیب کلمه وبلاگ سماعی کلمه در یک وبلاگ کتاب کلمه نگارش: محمدرضا ممتازواحد وبلاگ کتاب کلمه « وبلاگ حبیب کلمه وبلاگ سماعی کلمه و راویان آثار او» بهکوشش و پژوهش «شهاب مِنا» در سال 1389 توسط انتشارات سور...

مختصری از شرح احوال و خدمات شادروان «حسین صبحدل» با محرمان خلوت انس تا به سرچشمه نور نگارش: محمدرضا ممتازواحد بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و با حمایت شهید آیتالله مرتضی مطهری، شادروان «حسین صبحدل» (1310- 1388) به رادیو راه یافت و تهیهکنندگی برنامههای معارف آن رسانه را عهدهدار شد. سبقهی مذهبی صب...

درگذر از زادروز «کوروس سرهنگزاده» غفلت و هزار راه نپیموده نگارش: محمدرضا ممتازواحد صدا یا صوت، فارغ از رویکردهای موسیقایی و یا رویکردهای فراموسیقایی معمول در عرصههای نگارشی و پژوهشیِ موسیقی، آنطور که باید و شاید مورد توجه و بررسی قرار نگرفته است. صدا، به عنوان انرژی یا موجِ حاصل از ارتعاش، د...

درگذر از10 بهمن؛ زادروز «اکبر گلپایگانی» مردِ خاطره ساز «آواز» نگارش : محمدرضا ممتازواحد در فرهنگ فارسی عمید، در خصوص توضیح واژه «رمانس» (romance) آمده است: «1- (موسیقی) قطعه یا آهنگ پراحساس و عاشقانه موسیقی غربی که به صورت ترانه اجرا میشود. 2- نوعی شعر روایتگونه در ادبیات اروپای غربی.» با ...

کوتاه در خصوص موسیقی مذهبی قدیم در قرن اخیر یادی از یک ذاکر و پیر غلامِ اهل بیت (علیهم السلام) نگارش : محمدرضا ممتازواحد * این مقاله را تقدیم می کنم به ارواح پاک ذاکران و پیرغلامانِ اهل بیت (علیهم السلام) که اکنون در میان ما نیستند. آداب اصیل مراسم سوگواری و مراثی خوانی در ایران نفس های آخر خود را می کشد. شباهت های اسلوب اجرایی مراسم مذهبی (به صورت کلی) در قسمت های مرکزی ایران از جمله تهران، قم، کاشان، اصفهان و ... بسیار تأمل برانگیز است. شباهت های ماهوی و محتوایی این قسمت از جغرافیای ایران با سایر قسمت های آن از جمله مکتب غنی سوگواری اردبیل و آذربایج...

نگاهی به اثر جدید «مرکب خوانی» یادگار دیگری از خاندانِ آواز ایران نگارش: محمدرضا ممتازواحد اوایل دهه نود، مجموعه «فراز و فرود در آسمان ردیف موسیقی آوازی ایران» توسط مرکز موسیقی حوزه هنری (در زمان مدیریت رضا مهدوی) و با اجرای ردیف دانِ آوازخوان استاد حسن گلپایگانی (قاسم) و سنتورنوازی فرزند هنرمندش هانی گلپایگانی منتشر شد.حسن گلپایگانی جهت تدوین این مجموعه، فقط به روایت یک ردیف آوازی - آن هم در سیطره و انحصار شیوه یا تحت نام استادی خاص- اکتفا نکرد، بلکه با تحقیق و تفحص در مکتب ها و شیوه های مختلف آوازی و روایات مضبوط و نامضبوط موجود، دایرة المعارف ردی...

به شوق زادروزِ مؤلف کتاب «موسیقی رمضان در ایران» سختکوشان بی ادعایِ عرصه موسیقی نگارش : محمدرضا ممتازواحد نمی دانم که چرا آغاز سخن را با گفتار ارزشمندی از شادروان «سید ابوالقاسم اِنجوی شیرازی» می خواهم آغاز کنم. شاید یکی از دلایل آن، تأثیرپذیری پژوهشگر ارجمند و گرامی «هوشنگ جاوید» از این دانشمند بزرگ بوده است: «این موسیقی (مقامی) و فرهنگ توده، چنان عرصه پهناوری دارد که نیروی انسانی چند هزار نفری کاردان مطلع و علاقمند، باید سالها به مطالعه و تحقیق علمی و گردآوری فنی و اصولی بپردازد و موارد آنها را از حافظه سالخوردگان و هنرمندانِ هنر ناحیه بگیر...

در گذر از تیر ماه؛ ماهِ میلاد کوروس سرهنگ زاده چو نایِ بی آوا، داد از غم تنهایی ... عکس: امید طاری فرد نگارش: محمدرضا ممتازواحد کوروس سرهنگ زاده از هنرمندان قدیمی موسیقی این دیار است. آثار و صدای زیبایش از سالیان دور تا به حال طنین انداز بوده و برای علاقمندانش خاطره انگیز می باشد. سرهنگ زاده بی تردید از یکه تازان موسیقی بزمی است و موسیقی بزمی نیز یکی از شاخه های دشوار موسیقی کلاسیک ایرانی است. دشوار از آن جهت که خواننده باید ابیات و اشعار بسیاری را از حفظ باشد و از طرفی دیگر موقعیت سنجی و مناسبت خوانی جهت انتخاب لحن مربوطه (مناسب با حال و هوای مجلس) و...

کوتاه در خصوص مقوله «جریان سازی» تنی چند از آوازخوانانِ جریان ساز رادیو (1319-1357 ه.ش) نگارش: محمدرضا ممتازواحد نگارنده جهت نگارش این مقاله مدت ها مردد بود و دلیل اصلی این تردید، نرسیدن به پاسخی شفاف و منطقی مبنی بر این که «اصلاً، هدف از بررسی آوازخوانانِ جریان ساز رادیویی چیست؟» این که نگارنده وقت ارزشمند خوانندگان این سطور را صرف خواندن نوشتاری کند که چند چهره جریان ساز آوازی در رادیو را – ولو با استدلال هنری، تاریخی و اجتماعی- بررسی نماید، چه سرانجامی در پی خواهد داشت؟ هدف و نتیجه از این نوشتار چه خواهد بود؟ تنها پاسخ قانع کننده و موجهی که نگارند...